Spiegeltje, spiegeltje aan de wand, wie zijn de grootste schermgebruikers van het land? Ahem, wij. En nee, dat is niet iets om trots op te zijn. Gemiddeld 5 uur en 6 minuten per dag ben je vastgeplakt aan je scherm terwijl je verkondigt dat je te weinig tijd hebt om andere dingen te doen. Proficiat! Je hebt een schermverslaving. Maar geen zorgen, met mijn uitgeteste tips doe je er iets aan en kweek je goede gewoonten.

Maar mijn hersenen zijn oké, hoor!

Nee, je hersenen zijn niet oké en de mijne overigens ook niet. We worden stiekem zelfs een beetje dommer. Door de constante stroom van prikkels zijn onze breinen overprikkeld en worden ze moe. Je mag dan misschien veel nieuwe dingen zien, maar veel onthoud je er niet van.

Ook het sociale brein, als ik het nog zo kan noemen, krijgt het moeilijk. Op Instagram ziet iedereen er natuurlijk fantastisch uit, waardoor jij elke ochtend weer het gevoel krijgt dat je de fashion week van Parijs moet lopen. En dan vooral het idee dat iedereen 24/7 naar je kijkt. Sorry to burst your bubble, maar hooguit 2 mensen maken zich druk om wat je aan hebt, en jij bent er zelf één van. Geef toe, het is echt vermoeiend om constant die prestatiedrang te voelen.

Hoe kan ik mezelf en mijn hersenen dan redden?

Simpel: een digitale detox. In alle eerlijkheid klinkt het simpel, maar de uitvoering ervan is best pittig. Je zal pas ontdekken hoe afhankelijk (spoiler: enorm) je bent van je scherm wanneer je probeert het niet te gebruiken. Doorzettingsvermogen en doelgerichtheid zul je moeten verzamelen voor je eraan kan beginnen. Maar geloof me, deze vorm van zelfzorg is het helemaal waard. Ik testte zelf enkele technieken uit en deel mijn beste tips & tricks.

1. Wees eerlijk tegen jezelf en erken je schermverslaving

Zolang jij het probleem niet inziet, zal er niets veranderen. Probeer op het einde van de dag op te sommen welke dingen je had kunnen doen als je minder op je gsm had gezeten en welke klachten, fysiek of mentaal, je hebt ervaren. Visualiseren wat in je hoofd zit kan je helpen om je doelen te behalen.

2. Doe het voor jezelf

Misschien wel het allerbelangrijkste. In de psychologie gebruikt men de term intrinsieke motivatie om aan te duiden dat motivatie van binnen jezelf vaak beter helpt om je doelen te halen. Doe dus enkel een digitale detox omdat je beter wil zijn voor jezelf, niet voor anderen.

3. A 15 minute walk a day, keeps the depression away

Go touch some grass en laat je schermen thuis. Wil je muziek luisteren? Jammer! Wees maar eens alleen met je gedachten, want je hebt het nodig. Door al die prikkels staan we vaak niet genoeg stil bij wat ons bezig houdt waardoor we ervaringen minder goed verwerken. Ook andere offline activiteiten zoals sporten zijn effectief. Bonus tip: doe dingen te voet of met de fiets die je anders met het openbaarvervoer of de auto zou doen.

4. Zoek naar gratitude

Zonder al te zweverig te klinken: zoek naar de kleine dingen die je waardeert en som ze elke dag op. Nog beter: houd een journal bij waarin je je gedachten, ontdekkingen, ervaringen… noteert. Achteraf ook superleuk en motiverend om naar terug te kijken.

5. Zet je meldingen af en vind een digitale balans

Elke melding is er één te veel. Het haalt je uit je concentratie en conditioneert je zoals Pavlov bij zijn hond deed. Zet je meldingen voor elke app uit en spreek met jezelf vaste momenten af waarop je je apps nakijkt. Daarnaast kun je voor veel apps ook een tijdslimiet instellen.

6. Zoek vervangers voor je gsm

Fotografeer je graag? Nice, maar probeer alternatieven te zoeken waarbij je je gsm niet nodig hebt. Vraag eens rond bij familie of vrienden of iemand nog een camera heeft liggen die ze niet gebruiken, of scoor er één tweedehands. Een win-winsituatie want je hebt geen excuus om je gsm te gebruiken én je hebt er een coole hobby bij.

7. De 30 minuten regel

Geen scherm 30 minuten nadat je opstaat en 30 minuten voor je gaat slapen. Je wilt jezelf in de ochtend en in de avond echt niet overspoelen met 2893 verschillende prikkels. Kies bijvoorbeeld voor yoga (of een goede stretchsessie) in de ochtend en een goed boek of andere ontspannende activiteiten (nee, Netflix telt niet) in in de avond. Je zal merken dat na een tijd je meer mentale rust ervaart.

8. FOMO is fucking fantastisch

Je kent het wel: je vertelt een vriend over iets wat je gedaan hebt en diegene antwoordt met “oh ja, ik zag het op Instagram”. Klaar, einde gesprek. Door minder actief te zijn op sociale media ben je minder op de hoogte waardoor je meer te bespreken hebt in het echte leven. Probeer je vrienden aan te sporen om mee te doen aan een digitale detox en voor je het weet lijken jullie gesprekken op een podcast.

Small reminder

Als het je niet meteen lukt of toch niet zoals je voor ogen had, het is oké! Schermen zijn een sociaal aanvaarde en moderne verslaving waardoor het soms moeilijk kan zijn om er iets aan te doen. Wees niet te streng voor jezelf maar wees wel eerlijk met jezelf en blijf proberen. Zoek ook steun bij je vrienden of familie en wie weet doen zij zelfs mee. Veel succes!

Femke Wittevrongel

Bronnen

Bouritius, J. (15 April 2022). Het effect van social media op pubers. Mentaal Beter. Geraadpleegd op 14/5/2024 via https://mentaalbeter.nl/artikelen/het-effect-van-social-media-op-pubers/#:~:text=Wanneer%20je%20veel%20op%20social,en%20dat%20is%20best%20pittig.

Marketing Tribune. (z.d.). Onderzoek: Instagram en Facebook nog altijd populairst. MarketingTribune. Geraadpleegd op 14/5/2024 via https://www.marketingtribune.nl/media/nieuws/2024/02/onderzoek-instagram-en-facebook-nog-altijd-populairst/index.xml#:~:text=Met%20een%20gemiddelde%20schermtijd%20van,YouTube%2C%20TikTok%20en%20Snapchat%20zijn.

Mediawijs. (27 September 2021). Wat doet je smartphone met je brein? Mediawijs. Geraadpleegd op 14/5/2024 via https://www.mediawijs.be/nl/artikels/wat-doet-je-smartphone-met-je-brein